چرا خشونت در جامعه ما هر روز بیشتر می‌شود و چه باید کرد؟

عجب روزی است امروز. در دو هفته‌ای است که فوتبال ما بیش از گذشته مورد کنکاش جامعه‌شناسان قرار گرفته و هر کس از زاویه‌ای بحران اخلاق را در آن واکاوی کرده. با خبر شدم داور مسابقه‌ای را در تالش مثل معمر قذاقی زیر مشت و لگد گرفتند. گویا ماجرا از این قرار است که در اواخر بازی داور مسابقه کارت دومی به بازیکن تالش نشان می‌دهد و این موضوع عصبانیت بازیکنان و تماشاگران را باعث می‌‌شود. این عصبانیت را در فضای بلاگ تالش هم می‍توانید ببینید. جهان نیوز از انعکاس این خبر در رسانه‌های انگلیسی نوشته است.

حالا همین امروز هم اعتماد رفته سراغ دکتر فکوهی و با او گپ زده. دکتر گفته:

وقتی امکانی برای دسترسی سهل و فارغ از ترس و واهمه برای استفاده از اوقات فراغت وجود نداشته باشد، نباید تعجب کنیم که چرا خیلی ها به ارزان ترین روش ها یعنی تماشای خشونت در ابزارهای تصویری و با استفاده از مواد مخدر مبادرت می کنند. فراموش نکنیم که این ابزارها و اینگونه «مصرف» خشونت، امروز در کشور ما ارزان ترین و سهل الوصول ترین شکل تفریح است.

اگر خواستید این مصاحبه را از اینجا بخوانید. اگر بخواهم این صحبت‌ها را خلاصه کنم باید بگویم:

ما شاهد دو پدیده هستیم: افزایش خضونت و رسانه‌ای شدن خشونت.

در افزایش خشونت و حتی رسانه‌ای شدن آن دلایل جهانی و دلایل ایرانی وجود دارد که جدا از هم نیستند و بر هم تاثیر می‌گذارند. در واقع بعد از جنگ دوم و گشترش سیاست‌های نولیبرالی در زمینه اقتصاد و محوریت یافتن و کالایی شدن شدید پول و از میان رفتن تابوها و تبدیل پول به یک ارزش مطلق و دارای فضیلت، بهشت‌های مالیاتی و مافیا به وجود آمد که نتیجه همه آنها شد خشونت بیشتر و بیشتر. اما در این میان انقلاب اطلاعاتی هم که جریان اطلاعات را تسریع کرد به این فرایند کمک کرد. اما از بین دلایل ایرانی باید به حجم بزرگ ثروت‌های نفتی اشاره کرد و دلایلی مثل این که ایران مسر عبور مواد مخدر است.

رسانه‌ای شدن خشونت هم تابعی از عوامل خارجی و درونی بوده است. بعد جنگ دوم و گسترش رسانه‌ها نوعی فرهنگ نمایشی شدن گسترش یافت. نمایش خشونت بدل به کالایی شد که قابل فروش بود. انقلاب اطلاعات اینجا هم به کمک جریان اطلاعات آمد و آن را روان‌تر کرد. در نتیجه خشونت در خیابان تبدیل به صحنه‌ای نمایشی شد که نباید آن را از دست داد. حالا همه این‌ها ما را در حلقه‌ای گرفتار می‌‌کنند که هر روز در آن گرفتارتر می‌شویم:

حالا راه درمان چیست؟ آن طور که دکتر می‌گوید فراغت و تفریح.

قبلا هم چیزی اینجا نوشته بودم و گفته بودم که برای یک زندگی متعادل تفریح یکی از بخش‌های اصلی آن است.

5 دیدگاه برای “چرا خشونت در جامعه ما هر روز بیشتر می‌شود و چه باید کرد؟”

  1. خوب، با “نمایش خشونت بدل به کالایی شد که قابل فروش بود” خیلی حال کردم. ولی کلیت تحلیلت علامت سؤال زیاد داره. اصلا آیا خشونت زیاد شده؟ یا شنیدن و دیدنش زیادتر شده؟ اون مقاله استیو پینکر از TED که شهروند کار کرده بود چند سال پیش رو یادته؟

  2. @معماریان
    درود
    نه. اون مقاله رو برام بفرست برادر. یادم نمی‌آد. اما این تحلیل من نبودها. این استاد دوست داشتنی شما فکوهی بود. برداشت آزاد من. دکتر از یه زاویه می‌گه که داره کالبدشکافی می‌کنه. من از نظر اجرایی نگاه می‌کنم و می‌بینم مسائل جنسی و خشونت قابلیت فروش بالایی دارند. آن وقت ما هیچ چیزی نداریم. متاسفانه مردم برای معنویت حاضر نیستند پول خرج کنند اما برای خشونت و تماشای صحنه‌های جنسی تا دلت بخواد پول خرج می‌کنند. دکتر می‌گه این خوب نیست و من هنوز مرددم که چه باید کرد. چی باید عرضه کرد؟

  3. نمیدونم اونی که شهروند ترجمه کرده بود روی اینتنرت هست یا نه. اصل مقاله اینجاست:
    http://www.edge.org/3rd_culture/pinker07/pinker07_index.html
    حرف کلی اش اینه که خشونت در طول تاریخ، به صورتی فراکتال، روند نزولی داره. ببینش، احتمالا به تحلیلت عمق میده. من کل مطلب عشقم دکتر فکوهی رو نخوندم، ولی ظاهرا این که «خشونت افزایش پیدا کرده» تحلیل توئه نه دکتر. درسته؟

  4. @معماریان
    فکر کنم گفت که افزایش پیدا کرده. تمرکزش روی این نبود. می‌خواست بگه تمایز قائل شیم بین رسانه‌ای شدن خشونت و خود خشونت. البته استدلال‌هایی که آورده مثل ارزشمند شدن پول و گسترش مافیا برای توجیه اینه که چرا خشونت افزایش پیدا کرده. بذار این مقاله رو بخونم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *