آشنایی با کاربردهای رسانه‌های اجتماعی؛ مقدمه؛ شماره ۱

بی‌مقدمه برویم سر اصل مطلب؛ فضای مجازی چاقوی دولبه‌ای است. همان طور که می‌تواند سبب خیر شود، آثار سویی هم دارد. البته مهم است که با نگاهی انتقادی برای استفاده مطلوب از امکانات آن اقدام کنیم. فضای مجازی عمری در حدود حداکثر ۵۰ تا ۶۰ سال دارد. هر چند که شاید عمر همه‌گیر شدنش به زحمت به ۲۰ سال برسد، اما در همین زمان اندک تاکنون دو نسل مختلف فضای مجازی را تجربه کرده‌ایم. نسل اول و یا چیزی که به آن می‌گوییم وب استاتیک از اوایل این قرن کم‌کم جای خودش را به نسلی داد که به آن می‌گوئیم وب ۲.۰. نسل اول وب بر پایه ارتباط یک‌طرفه بنا شده بود و فرستنده‌های اطلاعات از طریق سایت‌های اینترنتی اقدام به انتشار محتوی و مطالبی می‌کردند که گیرنده‌های اطلاعات آن را همان‌طوری که فرستنده می‌خواست دریافت می‌کردند. اما این شیوه ارتباط که موسوم به ارتباط یک‌سویه است همیشه مطلوب نبوده و مردم تمایل به تعامل و ارتباط دوسویه دارند. انسان‌ها تمایل دارند در لحظه دریافت پیام بازخورد و یا فیدبک خود از پیامی که دریافت کرده‌اند را به فرستنده اعلام کنند. این چیزی بود که نسل دوم وب موسوم به وب ۲.۰ برای ما به ارمغان آورد. اشتباه نکنید! وب ۲.۰ یک ابزار و یا یک زبان جدید برنامه‌نویسی نبود. وب ۲.۰ حاصل نوع نگاه و تفکر جدیدی بود که به مرور بر فضای مجازی حاکم شد و در این فضای جدید بود که فرستندگان پیام از برج عاجی که بر بالای آن نشسته بودند پائین آمدند و همسطح گیرنده پیام شدند. در فضای وب ۲.۰ فضای مجازی به سمت ایجاد انواع مختلف شبکه‌های اجتماعی موسوم به شبکه‌های مجازی رفت. در این فضا گیرنده پیام همانقدر فرستنده بود که فرستنده پیام گیرنده! در فضای جدید ارسال یک طرفه پیام بی‌معنا به نظر می‌رسید و حالا فرصتی پیش آمده بود تا آنهایی که تا دیروز فقط شاهد و بیننده و شنونده پیام‌های رسانه‌ای بودند خود در شکل‌گیری و انتشار پیام‌ها دخالت کنند. اکنون هر شخصی که حرفی برای گفتن داشته باشد به راحتی می‌تواند از طریق ابزارهای فضای مجازی به یک فرستنده تبدیل شود و از سرتاسر دنیا بینندگان و شنوندگانی برای خودش داشته باشد. به این ترتیب شبکه‌هایی مانند یوتیوب و انواع مختلف آن شکل گرفتند. افرادی که تا دیروز بایستی برنامه‌های گرانقیمت تولید شده توسط شبکه‌های محدود تلویزیونی دنیا را می‌دیدند برای خودشان شبکه‌های تلویزیونی خانگی راه انداختند. در این برنامه‌های ارزانقیمت تلویزیونی بر بستر فضای مجازی از هر قلم جنسی پیدا می‌شود. مثلا ممکن است کسی که متخصص پزشکی است تجربه‌هایش در مورد یک بیماری خاص را از طریق یک دوربین معمولی ضبط و در فضای مجازی منتشر کند.

گفتیم که وب ۲.۰ قبل از این که ابزار باشد یک نگاه است. شاید مردم گمان کنند وب ۲.۰ خلاصه شده در یوتیوب، فیس‌بوک، لینکداین، توئیتر و سایت‌هایی مانند آن است؛ اما من می‌خواهم بگویم این طور نیست. هر جایی که بتوان در مورد مطالب یک وب‌سایت نظر داد و آن نظر در کنار مطلب اصلی منتشر شود، و یا مطلب را به دوستان توصیه کرد و هر امکانی که تعامل انسانی درفضای مجازی را فراهم کند، یکی از مصادیق وب ۲.۰ است. در فضای مجازی تعاملی، ارتباطات انسانی بسط داده می‌شود و شما با دوستانی که آنها را از نزدیک می‌شناسید و یا شاید نمی‌شناسید به اشتراک‌گذاری تجربیاتتان می‌پردازید. این مفهوم بزرگی است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت.

واقعیتی که آرام آرام در حال اتفاق افتادن در صدا و سیمای خودمان است. مدتی می‌شود که شاهد پخش و بازانتشار محتوی تولید شده در شبکه‌های تلویزیونی در وب‌سایت صدا و سیما هستیم. این روزها شما می‌توانید مطالب مورد نظر خودتان که از شبکه‌های تلویزیونی پخش شده را به صورت زنده و یا بعد از ساعت پخش از طریق سایت دنبال کنید.

در این ستون قرار است در مورد ابعاد مختلف شبکه‌های اجتماعی در فضای مجازی با هم گپ بزنیم و به مرور ابعاد مختلف وب ۲.۰ را بشناسیم. به صورت خاص هم در مورد صدا و تصویر در فضای مجازی و تاثیری که بر تلویزیون گذاشته‌اند حرف خواهیم زد. در مورد جنبه‌های فنی بیشتر گپ می‌زنیم و آمارهایی ارائه خواهیم داد.

مطالب به اشتراک دانش در این زمینه بپردازیم و گامی در جهت تولید مستندات فارسی درباره رسانه‌های اجتماعی برداریم.

فهرست مطالب را هم از اینجا ببینید.

منتشر شده توسط رضا قربانی

که یک روزنامه‌نگاری فناوری است. برای اطلاعات بیشتر صفحه درباره مدیر رسانه را ببینید.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *