بیت‌کوین و دیگر هیچ!

در چند سال گذشته یکی از کلیدواژه‌های اصلی که زیاد تکرار کرده‌ام بیت‌کوین بوده است؛ هرچند که بیت‌کوین را اکوسیستم کاملی نمی‌دانم و تصور می‌کنم لازم است به مرور بهبودهایی پیدا کند منتها در حال حاضر دستاوردی فوق‌العاده است. بنابراین در ایران جزو اولین افرادی بودم که با نام خودم درباره بیت‌کوین نوشتم و از آن دفاع کردم. یادم هست آن اوایل زمان زیادی صرف می‌شد که توضیح دهیم بیت‌کوین گلدکوئست نیست! بگذریم.

چند وقت پیش دوستانم در میهن بلاکچین مصاحبه‌ای با من انجام دادند که بهانه‌اش هالوینگ (یا به قول علما هاوینگ) بیت‌کوین بود. متن گفت‌وگو را در ادامه آورده‌ام و همین بهانه‌ای شد نگاهی بیندازیم به برخی از مطالبی که در این وب‌سایت از قول من قبلا کار شده است.

سوال‌ها این بود:

  1. نظر شما در مورد هاوینگ بیت کوین چیست؟
  2. آیا این اتفاق برای کنترل تورم مناسب است ؟
  3. آیا این اتفاق باعث ارزشمند شدن بیت کوین می شود؟
  4. به نظر شما بعد از هاوینگ شاهد رشد قیمت بیت کوین خواهیم بود؟
  5. نظر شما در مورد فعالیت ماینرها با توجه به نصف شدن پاداش چیست؟ آیا ممکن است ماینرها شبکه بیت کوین را ترک کنند؟
  6. نظر شما در مورد ماینرهایی که در ایران فعالیت میکنن چیست؟ آیا با نصف شدن پاداش به فعالیت خودشان ادامه خواهند داد ؟

رضا قربانی، هیئت مدیره موسسه شبکه عصر تراکنش (راه پرداخت)

این چهارمین [در زمان مصاحبه اشتباه کردم و درست سومین است] هاوینگ (هالوینگ) بیت‌کوین است. به نظرم هیچ کدام از هاوینگ‌های قبلی در ۱۲ سال گذشته این چنین زیر ذره‌بین رسانه‌ها نرفته بود و شاید این توجه بیش‌تر از گذشته نسبت به موضوع هاوینگ باعث شود شرایط هیجانی پیش‌بینی نشده‌ای رخ دهد؛ مثلا شاهد استقبال‌های غیرعادی یا حتی وحشت بی‌مورد نسبت به آینده بیت‌کوین باشیم. منتها هاوینگ یا نصف شدن پاداش ماینرها، فرایندی است که تاکنون ۳ بار دیگر نیز رخ داده و معمولا به نقاط عطف تبدیل شده است. احتمالا این هاوینگ هم یک نقطه عطف باشد ولی درباره این که چه چیزی تحت تاثیر قرار می‌گیرد نمی‌توانم اظهارنظر کنم.

شخصا انتظار تاب‌آوری بیشتری از بیت‌کوین داشتم. اگر از منظر بازارهای مالی به بیت‌کوین نگاه کنیم عملکرد چندان بدی هم نداشته است ولی انتظار داشتم با سقوط بازارهای بورس در پی نااطمینانی به آینده جهان همان‌گونه که طلا به شدت دچار افزایش قیمت به دلیل افزایش تقاضا شد این موضوع برای بیت‌کوین هم رخ می‌داد. ویروس کرونا بر جهان جدید ما به شدت تاثیر گذاشته و قطعا بیت‌کوین هم تحت تاثیر قرار گرفته است. با این حال تا امروز شبکه بیت‌کوین چالش‌های زیادی را پشت سر گذاشته؛ از ماجراهای مرتبط با سیلک‌رود گرفته تا مت‌گاکس. احتمالا در صورت عبور جهان از این گردنه بیت‌کوین هم خودش را نجات می‌دهد.

پیش از این فکر می‌کردم توکن‌ها و کریپتوکارنسی‌ها ابزارهای مناسبی برای دوری از تورمی هستند که دولت‌ها با چاپ بی‌رویه پول به مردم تحمیل می‌کنند. اکنون هم بر همین نظر هستم، منتها تصور می‌کنم اکوسیستم اقتصاد توکن و اقتصاد کریپتو برای این که بتواند تاثیر جدی‌تری بر اقتصاد بگذارند باید از پوسته‌ای که در آن گرفتار شده‌اند بیرون بیایند. توکن‌ها ابزارهای مناسبی حتی برای سرمایه‌گذاری هستند و ما نیاز به مدل‌های کسب‌وکار جدید و نوآورانه داریم. متاسفانه حجم اسکم‌ها و تقلب‌هایی که به بهانه بیت‌کوین در حال شکل گرفتن است ما را از رسیدن به این هدف دور می‌کند. وظیفه جامعه فعالان کریپتو است که زمینه رشد طرح‌های درست را فراهم کنند وگرنه در آینده نزدیک در چاهی که متقلب‌ها می‌کنند می‌افتیم.

درباره افزایش قیمت نمی‌توانم اظهارنظر کنم؛ منتها تصورم این است که در بلند مدت قیمت بیت‌کوین افزایش می‌یابد. دلیل این اعتقادم هم این است که به مرور ارزش بیت‌کوین را تعداد بیشتری از مردم درک می‌کنند و در نتیجه قیمت آن در بلند مدت افزایش می‌یابد. درباره فعالیت ماینرها هم نمی‌توانم درباره افزایش یا کاهش نظری دهم ولی تصور می‌کنم به مرور مدل‌های جدیدی برای فعالیت خلق می‌شود و موضوع کارمزد در نقل و انتقال بیت‌کوین به عنوان مدل جدی کسب‌ درآمد مورد توجه قرار می‌گیرد.

شرایط ایران خاص است. فعالیت اقتصادی تقریبا در تمام بخش‌ها دچار سکته شده است و به دلیل چالش‌هایی که گمرک، بیمه و مالیات برای کسب‌وکارها ایجاد کرده‌اند حتی کسب‌وکارهای صادرات‌محور هم دچار مشکلات پایان‌ناپذیر هستند. ماینینگ با همه محدودیت‌هایی که سازمان‌هایی مانند توانیر و وزارت صنعت و وزارت نیرو بر سر راه آن ایجاد کردند فعالیتی اقتصادی و مقرون به صرفه است. ماینینگ در ایران را نباید با ماینینگ در بقیه نقاط جهان مقایسه کرد. ماینینگ را باید با بقیه صنایع در ایران مقایسه کرد و به نظرم از این منظر فرصت‌های فعالیت در این صنعت زیاد است. تصور نمی‌کنم هاوینگ تاثیر خاصی بر فعالیت ماینرها در ایران بگذارد.

پاسخ‌های دیگر فعالان عرصه بیت‌کوین در ایران را در میهن بلاکچین بخوانید.

شهریورماه پارسال هم در رویداد رمزارزش که دکتر شامی زنجانی عزیز متولی برگزاری آن بود در دانشگاه تهران حضور داشتم و صحبت کردم. بعضی از صحبت‌ها را که اینجا خواندم برای خودم هم جالب بود:

بانک مرکزی در ساختاری که تعریف کردیم یک کارکرد دارد. این کارکرد حفظ ارزش پول ملی است. اگر از سال ۱۳۹۱ تا به امروز را نگاه بکنیم، ۳ هزار تومان سال ۱۳۹۱ معادل ۷۰۰ تومان سال ۱۳۹۸ است. به عبارت دیگر اگر بخواهیم همان ارزشی که سال ۱۳۹۱ با پول ملی داشتیم را الان به دست بیاوریم باید تقریبا ۴.۷ برابر پول خرج کنیم و مردم به این اتفاق گرانی می گویند. در واقع گران نشده، بانک مرکزی نتوانسته به وظیفه خودش عمل کند و ارزش پول ملی کاهش پیدا کرده است. اتفاقی که از سال ۱۳۵۰ هم رخ داده است. بانک مرکزی نتوانست به وظیفه خودش عمل بکند، در حال حاضر نگرانی بانک مرکزی این است که یک سیستم یا یک نظام مالی جایگزین بیاد و باعث بشود که ارزش پول ملی کاهش پیدا کند! با توجه به شرایطی که در کشور داریم، امتحان کردن یک سیستم یا نظام مالی جایگزین می تواند شرایط بهتری را برای کشور ایجاد کند. همچنین اگر به کارکردهای ارز نگاهی بیندازیم، ۳ تا کارکرد می توانیم برای آن در نظر بگیریم، ذخیره ارزش و انجام مبادله و واحد اندازه گیری. اگر کارکردهای ریال رو در نظر بگیریم، در حال حاضر ریال نه واحد اندازه گیری است و نه برای ذخیره ارزش از آن استفاده می شود. اگر الان بگیم ارزش این کالا ۳ هزار تومان است، باید حتما بگیم که مربوط به سال ۱۳۹۱ یا ۱۳۹۸ است. جالب اینجاست که در مورد بیت کوین که صحبت میکنیم، همیشه به این موضوع اشاره میشه که ارزش دلاری بیت کوین نوسانات زیادی دارد. ولی به این موضوع نگاه نمی کنیم که بیت کوین در ابتدا چقدر ارزش داشت و در حال حاضر حدود ۱۰ هزار دلار ارزش دارد.

همین صحبت‌ها را بعدا جور دیگری در همایش بلاکچین ایران مطرح کردم:

او با مقایسه قدرت خرید در سال‌های گذشته با اکنون تاکید کرد که هر ساله ۲۰ درصد از ارزش پول ملی کاسته می‌شود و این نشان می‌دهد بانک مرکزی نتوانسته وظیفه خود یعنی مدیریت نقدینگی را به درستی اجرا کند. پول مفهومی قراردادی بود که با توافق مردم و اعتماد به دولت سیستم‌ متمرکز را به وجود آورد و این سیستم ۲۰ درصد از ارزش پول را از بین برده است.

سیستم‌های متمرکز فساد را به وجود آورد و منفعت را برای کسانی که تنها آن را مدیریت می‌کنند و ارزشی را خلق نمی‌کنند، تامین می‌کند. بلاکچین در پاسخ به این فضا به وجود آمد. فرایند این تکنولوژی بدون توجه به اینکه دولت با آن موافق است یا خیر پیش می‌رود و اگر رگولاتوری با آن همراه نشود فرصت‌ها را از دست خواهد داد.

بانک مرکزی در شش ماه اخیر اصلی‌ترین دشمن بلاکچین شناخته شده است. اگر رگولاتور بپذیرد اطلاعاتی کافی ندارد فضایی به نام سندباکس شکل می‌گیرد که به پیشرفت کمک خواهد کرد. رگولاتور چه بخواهد چه نخواهد اعتماد ساز است اگر بخواهد اتفاقی در این حوزه اتفاق بیفتند باید نهاد‌های بالاتری مانند دفتر رهبری وارد میدان شوند چون نهادهای پایین‌تری مثل بورس و بانک مرکزی به شرایط فعلی خود توجه می‌کنند.

بلاکچین، بیت‌کوین و دفاتر کل توزیع شده در سال‌های گذشته روندهای زیبایی را در ایران شروع کردند و امیدوارم در سال‌های آتی بتوانیم از این تکنولوژی‌ها برای توسعه کیفیت زندگی مردم بیشتر استفاده کنیم.

نویسنده: رضا قربانی

که یک روزنامه‌نگاری فناوری است. برای اطلاعات بیشتر صفحه درباره مدیر رسانه را ببینید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *